|
Heeft u het gevoel dat u door ziekte of door andere oorzaken geen werk kunt vinden of aan de kant staat? Mogelijk bent u lange periode uit de roulatie geweest en heeft u een drempel om zich weer op de arbeidsmarkt te begeven.
Voor veel mensen is het daarom prettig om begeleid te worden in dit proces van A tot Z. Dat betekent het onderzoeken van: de uitvalsreden, hoe is de huidige situatie? Is iemand sterk genoeg om al aan de slag te gaan of moet er nog gewerkt worden aan de terugkeer. Samen met uw coach werkt u aan verbetering van uw kwaliteiten, zodat u vervolgens met ondersteuning en nieuwe vaardigheden weer met plezier aan de slag kunt gaan. Voor reïntegratie is Collee Counselling & Coaching gespecialiseerd in het persoonlijk begeleiden van mensen, die na een periode van stagnatie weer een nieuwe uitdaging willen aangaan.
Er zijn vele redenen waarom iemand langdurig van de arbeidsmarkt kan zijn. Om enige voorbeelden te noemen: gezinsomstandigheden, depressie, burnout, bedrijfsconflict, fusie of boventalligheid bij de vorige werkgever enz. Hieronder vindt u een casus over iemand die uitvalt op het gebied van burnout.
Burn-out
Klaas is heel trots als hij van groepsleider in een jeugdinternaat wordt bevorderd tot afdelingshoofd. In de selectieprocedure bleek dat niet alle teamleden achter zijn benoeming stonden, maar Klaas heeft zijn onzekerheid daarover weggedrukt. Vol enthousiasme begint hij aan zijn nieuwe baan. Hij zal het makkelijker krijgen denken hij en zijn vriendin, nu hij van zijn onregelmatige diensten is verlost. Dat valt wel tegen, blijkt al heel snel.
Leidinggeven aan een team is wat anders dan de begeleiding van moeilijk opvoedbare kinderen. Organisatorische zaken als roosters maken en het leiden van teamvergaderingen gaan hem niet gemakkelijk af. Het kost hem moeite om zijn vernieuwende plannen door zijn team uitgevoerd te krijgen. Klaas tracht medewerking te verkrijgen door wekelijks met ieder teamlid apart een begeleidingsgesprek te voeren. Klaas is vaak moe van die gesprekken, omdat hij de weerstand wel voelt, maar die uiteindelijk niet goed boven water krijgt. Bij zijn directeur en zijn collega-afdelingshoofden houdt hij zich groot.
Na een half jaar vertrekken twee ervaren groepsleiders. De vacatures worden pas na een half jaar ingevuld. De gaten in het rooster vult hij op door zelf late diensten en nachtdiensten te draaien. Thuis levert dat na verloop van tijd fikse ruzies met zijn vriendin op. Zij verwijt hem dat hij niet genoeg voor zichzelf opkomt en thuis en op zijn werk niet over zijn frustraties praat. De nieuwe groepsleiders blijken niet de kwaliteiten van hun voorgangers te hebben. Regelmatig moet Klaas in zijn vrije tijd terugkomen om escalaties met pupillen te helpen oplossen.
Klaas vindt zijn baan allang niet meer leuk. Regelmatig meldt hij zich ziek. Door de slechtere sfeer op zijn afdeling is het verloop groot. Ouders van pupillen beginnen te protesteren. Ook de steun van zijn directeur begint af te brokkelen. Klaas houdt zich nog drie jaar staande, hoewel hij op zijn tandvlees loopt. Regelmatig loopt hij tegen zijn vriendin te schreeuwen. Op een gegeven moment gaat ze een tijdje bij haar moeder wonen. Als een pupil zelfmoord pleegt, geeft hij zichzelf de schuld en stort in. Klaas is volledig uitgeput. Zijn huisarts beschouwt zijn aanhoudende vermoeidheid als een depressie. Als een behandeling met een antidepressivum niet aanslaat, stuurt hij hem door naar de GGZ. Daar stelt men de diagnose: burn-out . |
Symptomen
Burn-out onderscheidt zich van overspanning door de langere duur van de uitputting. Bovendien is de uitputting bij burnout strikt het gevolg van werkstressoren, terwijl overspanning door elke stressor kan worden uitgelokt.
Het eerste centrale symptoom is uitputting. Als een elastiekje is de medewerker te vaak uitgerekt en nu is de rek eruit. Het vermogen om van lichamelijke en geestelijke vermoeidheid te herstellen is verloren gegaan.
Het tweede symptoom is de afname van emotionele betrokkenheid bij het werk, de distantie. Het aanvankelijke idealisme is omgeslagen in cynisme. De medewerker ziet de zin van het werk niet meer in.
Het derde centrale symptoom is de afname van competentie voor het werk. De medewerker kan niet meer dezelfde hoeveelheid werk verzetten, maar ook de kwaliteit van het werk is afgenomen. Hij twijfelt steeds meer aan het eigen kunnen.
Oorzaken
Burn-out ontstaat in de eerste plaats door langdurige overbelasting op het werk. Er is sprake van een hoge werkdruk, te weinig tijd voor persoonlijke aandacht voor de klanten, het verloren gaan van de persoonlijke betekenis van het werk én onvoldoende regelruimte om hier iets aan te doen.
Behalve door langdurige overbelasting op het werk kan burn-out ook veroorzaakt worden doordat men er als persoon gevoelig voor is. Oververantwoordelijk voelen, overbetrokkendheid, niet goed kunnen delegeren, niet goed 'nee' kunnen zeggen, moeite met timemanagement, onzeker of niet snel tevreden met resultaten zijn; dat alles maakt de kans op burn-out groter. De medewerker wil teveel en te goed doen.
Behandeling en reïntegratie bij burn-out
De volgende stappen zijn van belang in de behandeling van burn-out:
- Conditieverbetering
Bij overspanning zijn wandelen en fietsen vaak voldoende om de verstoring tussen boven- en onderkant van het lichaam te herstellen. Bij burn-out raden we medewerkers aan om voorzichtiger te zijn en onder deskundige begeleiding hun conditie te verbeteren. De vermoeidheid bij burn-out is ernstiger. Het herstel van de rek kost dan ook meer tijd dan bij overspanning.
- Grenzen voelen en hanteren
Door dagelijks de activiteiten en het vitaliteitgevoel te registreren, leren medewerkers te ontdekken dat een slechte dag meestal gepaard gaat met het niet respecteren van wat hun lichaam aankan. Meestal is men zichzelf jaren voorbijgelopen zonder naar de lichaamssignalen te luisteren. Door dat nu wel te gaan doen, merken medewerkers dat ze wel degelijk invloed kunnen uitoefenen op hun mate van vermoeidheid
- Evaluatie van de waarden in het leven
Behalve dat geleerd wordt de eigen grenzen te managen worden door middel van cognitieve therapie of RET de opvattingen opgespoord en besproken die het omgaan met grenzen bepalen. Vaak is de ziekteperiode ook de tijd van herstel van relaties die onder het werk geleden hebben. Ook wordt het belang van het gezinsleven besproken. Vaak pakken medewerkers een oude hobby weer op of ontwikkelen ze een nieuwe.
Deze periode van thuis zijn om het noodzakelijk herstel te bevorderen is essentieel om een nieuw evenwicht in het bestaan te vinden.
- Stressoren, coping en competentie in kaart brengen
Na enkele maanden, wanneer sprake is van voldoende herstel, breekt de periode aan waarin het werk weer in beeld komt. De stressoren worden in kaart gebracht en ook de coping van de medewerker. Naast de C van coping komt ook de C van competentie en de motivatie aan de orde. Vaak ook komt de boosheid op het werk en op zichzelf weer naar boven. Ook hierbij bieden RET en cognitieve therapie handvaten om boosheid om te zetten in het nemen van besluiten om anders met het werk om te gaan.
Voordat werkhervatting plaatsvindt, moeten in het reïntegratieplan aanpassingen op de werkplek en conflicten die er nog liggen, besproken worden.
- Werkhervatting
In eerste instantie zal werkhervatting op de oude werkplek therapeutisch zijn. Nu begint de behandeling pas echt. Op het werk leert de medewerker oude valkuilen te vermijden, dus om goed naar zijn lichaam te luisteren en op tijd te stoppen of te pauzeren. Nu ontdekt de medewerker wat hem op het werk het meest uitput. Net als bij overspannenheid zullen routinezaken en het opsnuiven van de sfeer zonder in paniek te raken, de eerste doelen zijn. Vaak echter zal werkhervatting op de oude werkplek niet meer mogelijk zijn en start een overplaatsing- of outplacementtraject, zodat de medewerker weer een inspirerende werkplek kan vinden.
(uit: Het ABC van psychische problemen op het werk. Auteurs Cor Prevo en Marjolijn van Burik. Uitgeverij Thema) |